ไขความลับ "บรรจุภัณฑ์รีทอร์ต" (Retort Packaging) อาหารแจกน้ำท่วมที่เก็บได้นาน 18 เดือน ไม่ง้อตู้เย็น!

ไขความลับ "บรรจุภัณฑ์รีทอร์ต" (Retort Packaging) อาหารแจกน้ำท่วมที่เก็บได้นาน 18 เดือน ไม่ง้อตู้เย็น!
ในช่วงที่ผ่านมา วิกฤตน้ำท่วมหนักในพื้นที่ กทม. และจังหวัดใกล้เคียง ได้สร้างความยากลำบากในการดำรงชีวิต โดยเฉพาะเรื่อง "อาหารการกิน" ที่ไฟฟ้ามักถูกตัดขาด ตู้เย็นใช้งานไม่ได้ การขนส่งอาหารสดเป็นไปได้ยากลำบาก เราจึงได้เห็นหน่วยงานต่างๆ นำ "ข้าวกล่องนวัตกรรม" หรืออาหารพร้อมทานลงพื้นที่ไปแจกจ่ายช่วยเหลือผู้ประสบภัย (อ้างอิงข่าว PPTVHD36)

คำถามที่หลายคนสงสัยคือ ทำไมข้าวกะเพรา หรือแกงมัสมั่น ถึงสามารถเก็บอยู่ในอุณหภูมิห้องได้นานถึง 18 เดือน โดยไม่บูด และไม่ใช้สารกันบูด?
วันนี้ Dezpax จะพาไปเจาะลึก นวัตกรรมบรรจุภัณฑ์อาหาร (Retort Packaging) เทคโนโลยีเบื้องหลังที่ช่วยชีวิตผู้คนในยามวิกฤต และกำลังเปลี่ยนโลกธุรกิจอาหารไปตลอดกาล

Retort Packaging คืออะไร? ทำไมถึงเหนือกว่ากล่องข้าวทั่วไป บรรจุภัณฑ์รีทอร์ต (Retort Packaging) คือบรรจุภัณฑ์ที่ออกแบบมาเป็นพิเศษ เพื่อรองรับกระบวนการฆ่าเชื้อด้วยความร้อนสูงและความดัน (Retort Sterilization Process) โดยปกติแล้วพลาสติกทั่วไปหากเจอความร้อนระดับนี้จะละลายหรือเสียรูปทันที แต่บรรจุภัณฑ์ชนิดนี้ผลิตด้วย โครงสร้างวัสดุหลายชั้น (Multilayer Structure) ทำให้สามารถปกป้องอาหารจาก ออกซิเจน ความชื้น และแสงแดดได้อย่างสมบูรณ์แบบ

ปัจจุบัน บรรจุภัณฑ์รีทอร์ตที่นิยมใช้หลักๆ มี 2 รูปแบบ ซึ่งถูกออกแบบมาให้ตอบโจทย์การใช้งานต่างกัน ได้แก่:

1. แบบซองฟอยล์รีทอร์ต (Retort Pouch) เหมาะสำหรับอาหารประเภทแกง น้ำซุป หรือต้องการผลิตจำนวนมาก (Mass Market) เพราะมีน้ำหนักเบา พกพาสะดวก โครงสร้างของซองประเภทนี้จะใช้ฟิล์มซ้อนกันถึง 4 ชั้น:

• PET (ชั้นนอกสุด): ทำหน้าที่รับรอยขีดข่วนและพิมพ์ลายโลโก้แบรนด์สวยงาม
• AL (ชั้นฟอยล์อลูมิเนียม): นี่คือ "พระเอก" ที่ทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันแสง ออกซิเจน และความชื้นได้แบบ 100% (Absolute Barrier) ทำให้อาหารไม่เหม็นหืนตลอด 18 เดือน
• PA (ชั้นไนลอน): เพิ่มความเหนียวสุดขีด ป้องกันการเจาะทะลุ และทนแรงดันมหาศาลตอนฆ่าเชื้อ
• RCPP (ชั้นในสุดสัมผัสอาหาร): พลาสติกเกรดพิเศษที่ทนความร้อนสูงถึง 121 - 135 องศาเซลเซียส! ได้โดยไม่ละลาย และซีลปิดปากถุงได้สนิท

1. แบบถาดรีทอร์ตพร้อมฟิล์มปิด (Retort Tray & Lid Film) ใครที่เคยซื้อข้าวกล่องพรีเมียมในซูเปอร์มาร์เก็ตจะคุ้นเคยดี แบบนี้เหมาะกับอาหารราดข้าว เพราะออกแบบมาให้โชว์หน้าตาอาหารน่าทาน เปิดง่าย (Easy Peel) และเข้าไมโครเวฟได้ทันที จุดเด่นคือ:

• ตัวถาด: ทำจากพลาสติก PP ประกบชั้นกลางด้วย EVOH ซึ่งเป็นเรซินพิเศษที่กั้นออกซิเจนได้ดีเยี่ยมแต่มีความ "โปร่งใส" มองทะลุเห็นอาหารได้ (ต่างจากอลูมิเนียมฟอยล์ที่ทึบแสง)
• ฟิล์มปิดถาด: เป็นฟิล์มหลายชั้นที่ใช้ RCPP เป็นชั้นในสุดเพื่อให้ซีลติดกับขอบถาดได้แน่นสนิท

4 หัวใจสำคัญ (The Complete System) ที่ทำให้อาหารอยู่ได้ 18 เดือน การที่อาหารพร้อมทานจะเก็บได้นานครึ่งปี ไม่ได้จบแค่การซื้อ ถุงรีทอร์ต หรือ ถาดรีทอร์ต มาใส่เท่านั้น แต่ต้องอาศัย 4 องค์ประกอบทำงานร่วมกันอย่างสมบูรณ์ (Product-Specific Validation):

1. สูตรอาหาร (Food Formulation): ค่า pH และส่วนผสมต้องเหมาะสม
2. เครื่องฆ่าเชื้อ (Retort Process): คุมอุณหภูมิและความดันให้เป๊ะ
3. เกราะป้องกัน (Packaging Barrier): เลือกใช้วัสดุ AL หรือ EVOH ให้ตรงกับชนิดอาหาร
4. การซีล (Hermetic Seal): ต้องสุญญากาศ ปิดสนิท ไร้รอยรั่ว (หมายเหตุ: ตัวถุงไม่ได้ทำหน้าที่ฆ่าเชื้อ แต่ทำหน้าที่ปกป้องอาหารที่ถูกฆ่าเชื้อแล้วให้อยู่ในสภาพเดิม)

โอกาสของธุรกิจร้านอาหาร สู่ตลาด Ready-to-Eat (RTE)
วิกฤตน้ำท่วมทำให้เราเห็นว่า "อาหารพร้อมทาน" มีความสำคัญแค่ไหน สำหรับผู้ประกอบการ SME หรือร้านอาหาร นี่คือ อีกไอเดียในการนำเมนูเด็ดประจำร้าน มาต่อยอดทำเป็นสินค้า Retort Packaging เพื่อวางขายในซูเปอร์มาร์เก็ต ส่งออกต่างประเทศ หรือขายออนไลน์ข้ามจังหวัดโดยไม่ต้องกังวลเรื่องการขนส่งแบบแช่เย็น (Cold Chain) แถมยังช่วยลด Food Waste ของร้านได้อีกด้วย

หากคุณเป็นเจ้าของธุรกิจที่สนใจอยากก้าวเข้าสู่ตลาดอาหารพร้อมทาน แวะมาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้าน ผลิตบรรจุภัณฑ์ใส่อาหาร ได้ที่ Dezpax.com เราคือ One-stop solutions ที่พร้อมให้คำแนะนำเรื่องวัสดุ โครงสร้าง ไปจนถึงงานออกแบบพิมพ์โลโก้แบรนด์ ครบจบในที่เดียว!